İçeriğe geç
KVKKVeli OnayıYasal

Kreşlerde KVKK Aydınlatma Metni ve Veli Açık Rıza Onayı

Minyro Ekibi · · 6 dk okuma

Kreş ve anaokullarında çocuk kişisel verisi işlerken aydınlatma metni, açık rıza onayı ve veri güvenliği: KVKK 6698 m.10, m.5, m.6, m.11 ve m.12 çerçevesinde kurucu ve yönetici için pratik rehber.


Kısa Cevap

Kreş, çocuk ve veli kişisel verisini işlerken veri sorumlusu olarak KVKK 6698 m.10 aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeli ve özel nitelikli veriler için m.6 kapsamında açık rıza almalıdır. Açık rıza, güncel ve somut bir onaydır; genel bir kayıt formuna gömülü ifade geçerli sayılmaz. Veri güvenliği (m.12) ve ilgili kişinin hakları (m.11) ayrıca işletilmelidir.


Kreş ve anaokulları, çok sayıda küçük çocuğun sağlık, gelişim ve kimlik bilgisini toplamak zorunda olan nadir kurumlardandır. Bu bilgiler; çocuğun fotoğrafı, alerji ve kronik hastalık kaydı, ilaç kullanımı, günlük davranış gözlemleri ve velinin iletişim bilgilerinden oluşur. KVKK 6698 kapsamında bu verilerin çoğu “kişisel veri”, bir kısmı “özel nitelikli kişisel veri” sayılır. Kreş kurucusu ve müdürü veri sorumlusudur; bu verilerin hukuka uygun işlenmesi, saklanması ve yok edilmesinden sorumludur. Bu yazıda, kanunun ilgili maddeleri çerçevesinde kreşler için aydınlatma metni, açık rıza ve veri güvenliği yükümlülüklerini pratik bir akışla ele alıyoruz.

Kreşte İşlenen Kişisel Veri Türleri

KVKK 6698 m.3 ve m.6 çerçevesinde kreşte işlenen veriler şu başlıklarda toplanır:

  • Kimlik ve iletişim verisi: çocuğun ad-soyadı, T.C. kimlik numarası, doğum tarihi; velinin ad-soyadı, telefonu, e-postası, adresi.
  • Sağlık verisi (özel nitelikli): kan grubu, alerji, kronik hastalık, düzenli ilaç, doktor bilgisi.
  • Eğitim ve gelişim verisi: sınıf, yoklama, günlük rapor (yemek, uyku, tuvalet, duygu durumu), etkinlik katılımı.
  • Görsel ve işitsel veri: fotoğraf, video, güvenlik kamerası kaydı.
  • Mali veri: aidat, ödeme kaydı, makbuz.
  • Personel verisi: öğretmen özgeçmişi, maaş, izin, imza.

Sağlık verisi KVKK m.6’da sayılan özel nitelikli kişisel verilerdendir ve işlenmesi kural olarak ilgili kişinin (çocuğun velayetinde velinin) açık rızasına bağlıdır. Fotoğraf ve video da çoğu zaman velinin rızasıyla paylaşılır, ancak her paylaşım senaryosu için aynı hukuki dayanak geçerli değildir.

Aydınlatma Yükümlülüğü (KVKK m.10)

KVKK m.10, veri sorumlusunu kişisel veriyi elde ederken ilgili kişiyi belirli konularda bilgilendirmekle yükümlü kılar. Kreş için aydınlatma metni en az şu başlıkları içermelidir:

  • Veri sorumlusunun kimliği (kreş unvanı ve iletişim bilgisi).
  • Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği (yoklama, günlük rapor, veli bilgilendirme, aidat takibi, güvenlik).
  • İşlenen kişisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılacabileceği (veli portalı, SMS/e-posta bildirimi, muhasebe, hukuki yükümlülükler).
  • Kişisel veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi.
  • İlgili kişinin KVKK m.11’de sayılan hakları.
  • Veriyi düşünce saklama süresi ve yok etme yöntemi.

Aydınlatma, formu doldurmadan önce ve anlaşılır bir dilde yapılmalıdır. Metni yazdırıp dosyaya koymak çoğu zaman yeterli değildir; veli metni gerçekten okumuş ve anladığını kabul etmelidir. Gizlilik ve aydınlatma sayfalarımızdaki şablonlar bu çerçevede hazırlanmıştır ve gizlilik sayfamızda yayımlanmıştır.

Açık Rıza Ne Zaman Gerekir? (m.5 ve m.6)

KVKK m.5, kişisel verilerin işlenmesinin kural olarak açık rızaya dayandığını söyler; m.5’in 2. fıkrası açık rıza olmadan işlenmeye izin veren hukuki sebepleri sayar (kanunlarda açıkça öngörülmüş olması, sözleşmenin kurulması ve ifası, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğü, hayati/mal güvenliği). Çocuğun eğitim ve bakımı için veliden alınan alerji ve ilaç bilgisi çoğu zaman sözleşme kurulması ve ifası kapsamına girse bile, fotoğraf paylaşımı ve pazarlama faaliyetleri için açık rıza alınması gerekir.

İşlem Hukuki dayanak Not
Kimlik ve iletişim bilgisi, yoklama, günlük rapor m.5/2 (sözleşme/hukuki yükümlülük) Veli ile yapılan hizmet sözleşmesinin gereğidir
Sağlık, alerji ve ilaç bilgisi m.6 + açık rıza Çocuğun güvenliği için gerekli; velinin yazılı onayı alınmalı
Fotoğraf ve video paylaşımı Açık rıza (m.5/1) Her veli için ayrı alınmalı; toplu onay geçerli değildir
Pazarlama, sosyal medya paylaşımı Açık rıza (m.5/1) Kabul edilmediği varsayılmalı; onay kaydı saklanmalı

Açık rıza; bilgilendirilmiş, özgür iradeyle verilmiş ve belirli bir konuya ilişkin olmalıdır. “Kayıt formunu imzalamakla tüm verilerin işlenmesini kabul ediyorum” gibi genel ifadeler, KVKK m.6 kapsamında geçerli açık rıza olarak değerlendirilmez.

Kurucu Kontrol Listesi: Veli Onayı Akışı

  1. Kayıt öncesi veliye aydınlatma metnini verin veya uygulamada görünmesini sağlayın; onay kutusunu hukuki metnin arkasına koymayın.
  2. Sağlık verisi için ayrı bir onay alanı kullanın; “Alerji ve ilaç bilgisi toplanmasına rıza veriyorum” ifadesi olmalıdır.
  3. Fotoğraf ve video paylaşımı için ayrı onay alın; WhatsApp grupları ve sosyal medya aynı onayla ilerlememelidir.
  4. Online ön kayıt formunuzda KVKK onay kutusu ve aydınlatma bağlantısı zorunlu olarak işaretlensin.
  5. Her onayı tarih, veli, çocuk ve onay kapsamıyla birlikte kayıt altına alın; onay geçersiz olduğunda veriye erişimi durdurun.
  6. Veli rızasını geri çektiğinde fotoğraf ve pazarlama verisini silin; eğitim ve güvenlik verisini retention süresi boyunca saklayın.
  7. Personelin erişim yetkisini rol bazlı tanımlayın; öğretmen aidat ve sağlık verisini yalnızca yetkiliyse görsün.
  8. Onay formlarınızı ve gizlilik metninizi veli form şablonları sayfasından düzenleyin.

Açık Rızanın Pratik Koşulları

Açık rıza geri alınabilir olmalıdır. Kreşlerde en sık karşılaşılan hata, rızayı kayıt anında bir kere alıp daha sonra güncellememektir. Çocuğun durumu değiştiğinde (yeni alerji, yeni ilaç), onay kaydı da güncellenmelidir. Veli onay vermesini reddettiğinde hizmeti reddetmek yerine, sadece o veriyi işlememek tercih edilmelidir. Örneğin fotoğraf paylaşımına rıza vermeyen bir velinin çocuğu, fotoğraf dışı günlük raporlardan yararlanmaya devam etmelidir.

Ayrıca onay kayıtları, veri sorumlusu olarak kreşin hesap verebilirlik (accountability) ilkesini gösterir. Olası bir incelemede onay belgesi veya kaydı sunulamıyorsa, veri işleme faaliyeti hukuka aykırı kabul edilebilir. Bu nedenle onay kayıtlarının form şablonları ve imza arşivi ile düzenli tutulması önemlidir.

Veri Güvenliği Yükümlülüğü (KVKK m.12)

KVKK 6698 m.12, veri sorumlusunu kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişimini önlemek, verileri korumak ve muhafaza etmekle yükümlü kılar. Kreş için pratik gereklilikler:

  • Personel ve velayet kayıtlarında rol bazlı erişim; shared “genel şifre” kullanmama.
  • Sağlık ve ilaç verisinin yalnızca görevli personele görünmesi.
  • Veli portalında uygulama indirmeden çalışan, bağlantıyla açılan bir sayfa kullanılması; bağlantının çocuğa özel ve yenilenebilir olması.
  • Veri yedekleri ve sunucu konumunun gizlilik politikasında belirtilmesi.
  • Personel ayrılığında hesap kapatma ve veri erişim kaydının silinmesi.

Minyro’nun veli portalı ve özellikler sayfasında bu ilkeleri destekleyen “kayıtlı öğrenci” ve erişim mimarisi anlatılmıştır; veri saklama ve güvenlik konumu gizlilik sayfasında yayımlanır.

Velinin Hakları (KVKK m.11)

İlgili kişi olarak veli, KVKK m.11 kapsamında şu haklara sahiptir:

  • Kişisel verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme.
  • İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme.
  • İşleme amacını ve amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme.
  • Yurt içinde veya yurt dışında aktarıldığı üçüncü kişileri bilme.
  • Eksik veya yanlış işlenmişse düzeltilmesini isteme.
  • KVKK m.7’ye uygun biçimde silinmesini veya yok edilmesini isteme.
  • Otomatik sistemlerden kaynaklanan bir sonuçla aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme.

Bu hak talepleri genellikle yazılı veya elektronik olarak verilir; kreşin bir başvuru formu ve yanıt süresi tanımlaması önerilir. Başvurunun reddedilmesi halinde veli, KVKK’ya şikayet yoluna gidebilir.

SSS

Aydınlatma metni ile açık rıza aynı belge içine konabilir mi? Evet, aynı form içinde ayrı başlıklar altında düzenlenebilir. Ancak açık rıza ifadesi genel bir onay cümlesi değil, “açık rıza ile onaylıyorum” şeklinde net bir tercih olmalıdır. Veli “evet/hayır” seçebilmelidir.

Fotoğraf paylaşımı için tüm velilerden tek seferde onay alınabilir mi? Tek bir onay metni kullanılabilir, ancak her velinin onayı ayrı kaydedilmelidir. Bir velinin onayı diğer velilere uygulanamaz ve rıza geri çekiliyorsa o velinin çocuğunun verisi paylaşım listesinden çıkarılmalıdır.

Sağlık bilgisi paylaşımı yapmazsam bakımı nasıl yönetirim? Sağlık bilgisi yalnızca hizmetin ifası ve çocuğun güvenliği için kullanılır. Veli onay vermese bile alerji ve ilaç bilgisi, çocuğun güvenliği gereği, en azından görevli personele ve ilgili durumda sağlık kuruluşuna iletilir; bu durum aydınlatma metninde belirtilmelidir.

Kaynaklar


Minyro ile kreşinizi tek panelden yönetin: veli portalı, günlük rapor ve aidat tek yerde. 50 öğrenciye kadar ücretsiz. Ücretsiz başla ya da özellikler sayfasına göz atın.

Minyro ile kreşinizi tek panelden yönetin

Yoklama, günlük rapor, veli portalı ve aidat bir arada. 50 öğrenciye kadar ücretsiz.

Kreşinizi bugün Minyro’ya taşıyın

50 öğrenciye kadar ücretsiz.